Ogrzewanie klimatyzacją: pompa ciepła powietrze-powietrze w domu

Ogrzewanie klimatyzacją ma sens, bo klimatyzator z funkcją grzania jest pompą ciepła powietrze-powietrze. Pobiera ciepło z powietrza na zewnątrz i oddaje je do pomieszczenia, zużywając prąd głównie na pracę sprężarki i wentylatorów. W okresach przejściowych sprawdza się jako szybkie dogrzewanie. Jako główne źródło ciepła wymaga osobnego doboru: znajomości strat ciepła budynku, wydajności urządzenia w mrozie i planu dla pokoi, do których ciepłe powietrze nie dotrze.

Klimatyzator z grzaniem to pompa ciepła powietrze-powietrze

Klimatyzator typu split ma obieg chłodniczy z odwracalnym zaworem. Latem odbiera ciepło z pokoju i oddaje je na zewnątrz. W trybie grzania kierunek się odwraca: jednostka zewnętrzna odbiera ciepło z powietrza, a jednostka wewnętrzna oddaje je do wnętrza. Tę zasadę opisuje Daikin w artykule o grzaniu klimatyzatorem zimą.

Dlatego mówimy o pompie ciepła powietrze-powietrze. Różni się ona od pompy ciepła powietrze-woda, która ogrzewa wodę w grzejnikach, podłogówce lub zasobniku. Split ogrzewa tylko powietrze i nie przygotowuje ciepłej wody użytkowej.

Klimatyzator z funkcją grzania może też kwalifikować się do ulgi termomodernizacyjnej. Ministerstwo Finansów omawia to w oficjalnych pytaniach i odpowiedziach, a szczegóły opisujemy w poradniku klimatyzacja a ulga termomodernizacyjna.

Dlaczego pompa ciepła daje więcej ciepła niż pobiera prądu

Grzejnik elektryczny zamienia 1 kWh prądu na 1 kWh ciepła. Pompa ciepła przenosi ciepło z zewnątrz, więc z 1 kWh prądu może dostarczyć więcej ciepła. Stosunek ciepła do zużytej energii to COP (współczynnik wydajności chwilowej). Jego wartość sezonowa to SCOP.

COP nie jest stały. Im zimniej na zewnątrz i im wyższa temperatura, którą chcesz uzyskać w pokoju, tym mniej ciepła pompa dostarcza z każdej kilowatogodziny. Dlatego porównując urządzenia, patrz na SCOP i na dane dla niskich temperatur, a nie na najlepszy wynik z katalogu.

Co mówi SCOP na etykiecie

Etykieta energetyczna podaje SCOP dla sezonu grzewczego w warunkach umownych. Unijne przepisy przewidują trzy strefy klimatyczne: umiarkowaną, cieplejszą i chłodniejszą. Etykieta zawsze zawiera strefę umiarkowaną, a pozostałe są opcjonalne. Dane konkretnej kombinacji jednostek sprawdzisz w bazie EPREL, a opis etykiety na stronie Komisji Europejskiej. Więcej o wskaźnikach w poradniku SEER i SCOP.

Ogrzewanie domu klimatyzacją: kiedy to działa

Ogrzewanie domu klimatyzacją sprawdza się najlepiej, gdy spełnione są trzy warunki:

1. Budynek ma umiarkowane straty ciepła. Dom docieplony, ze szczelnymi oknami, potrzebuje mniej mocy, więc urządzenie pracuje w korzystniejszym zakresie.
2. Ciepło może dotrzeć do pomieszczeń. Otwarta strefa dzienna ogrzewa się łatwiej niż ciąg zamykanych pokoi.
3. Moc w mrozie pokrywa zapotrzebowanie. Urządzenie dobrane do chłodzenia latem nie musi mieć wystarczającej mocy grzewczej przy najniższych temperaturach.

Jeśli rozważasz klimatyzację jako jedyne źródło ciepła, przeczytaj poradnik klimatyzacja jako jedyne ogrzewanie. Porównanie z grzejnikami elektrycznymi znajdziesz w poradniku klimatyzacja czy grzejnik.

Klimatyzacja do ogrzewania domu: jak dobrać moc

Dobór do grzania zaczyna się od budynku, nie od katalogu. Kolejność, którą warto zachować:

1. Zapotrzebowanie na ciepło. Potrzebna jest moc cieplna, jaką budynek lub pomieszczenie traci przy temperaturze obliczeniowej dla danej lokalizacji. Najpewniejsze źródło to projektowe obciążenie cieplne. Jeśli go nie ma, wykonawca powinien jasno opisać, na czym opiera szacunek.
2. Podział na strefy. Zdecyduj, które pomieszczenia ma ogrzewać każda jednostka wewnętrzna. Jedna jednostka w salonie nie ogrzeje równo sypialni za zamkniętymi drzwiami.
3. Wydajność w mrozie. Porównaj zapotrzebowanie z mocą grzewczą modelu w temperaturze obliczeniowej, a nie z mocą nominalną. Producenci podają tabele wydajności w dokumentacji technicznej.
4. Rezerwa i ogrzewanie awaryjne. Zaplanuj, co się stanie przy wyjątkowym mrozie, podczas odszraniania i w razie awarii.
5. Miejsce jednostek. Jednostka wewnętrzna powinna rozprowadzać ciepło po strefie przebywania, a agregat mieć odpływ wody i ochronę przed śniegiem.

Moc dobrana tylko do chłodzenia latem bywa inna niż moc potrzebna do grzania zimą. Nasz kalkulator mocy pomaga przygotować rozmowę, a zasady doboru opisujemy w poradniku jak dobrać moc klimatyzacji.

Ogrzewanie klimatyzacją w zimie: odszranianie i mróz

Przy niskiej temperaturze i wilgotnym powietrzu na wymienniku jednostki zewnętrznej osadza się szron. Urządzenie okresowo go usuwa, co opisuje Daikin w artykule o oblodzeniu i odszranianiu. W tym czasie jednostka wewnętrzna przestaje grzać lub zatrzymuje nawiew. To normalna praca, nie usterka.

Konsekwencje dla montażu:

• Woda z odszraniania musi mieć gdzie spłynąć. Nie może zamarzać na chodniku, schodach ani blokować odpływu.
• Agregat powinien stać na tyle wysoko, żeby nie zasypał go śnieg.
• Warto zostawić dostęp do jednostki zimą.

Zakres temperatur pracy podany w katalogu mówi, do jakiej temperatury urządzenie działa. Nie mówi, ile ciepła wtedy dostarczy. Poproś o tabelę wydajności grzania dla temperatury przyjętej do obliczeń budynku. Jeśli urządzenie przestaje grzać, zajrzyj do poradnika klimatyzacja nie grzeje, a o pracy w chłodne miesiące piszemy w poradniku klimatyzacja zimą.

Ogrzewanie klimatyzacją: koszty

Koszt zależy od ilości ciepła, której potrzebuje budynek, od sezonowej wydajności urządzenia i od Twojej ceny prądu. Sposób liczenia:

zużycie prądu (kWh) = potrzebne ciepło (kWh) / średni COP w danym okresie

Przykład obliczeniowy, nie pomiar: jeśli pokój w danym miesiącu potrzebuje 600 kWh ciepła, a przyjęty średni COP wynosi 3, urządzenie zużyje 200 kWh prądu. Przy założonej na potrzeby przykładu cenie 1,10 zł/kWh (energia z dystrybucją, brutto) daje to 220 zł. Ten sam pokój ogrzewany grzejnikiem elektrycznym zużyłby 600 kWh. Wartości 600 kWh, COP 3 i 1,10 zł/kWh to wyłącznie założenia przykładu.

Pełny sposób porównania z innymi źródłami ciepła opisujemy w poradniku ogrzewanie klimatyzacją: koszty, a podstawy liczenia prądu w poradniku ile prądu zużywa klimatyzacja.

Jak ustawić klimatyzację do grzania

• Wybierz tryb grzania, nie automatyczny, jeśli chcesz mieć pewność, że urządzenie grzeje.
• Ustaw umiarkowaną temperaturę i nie zmieniaj jej co chwilę. Pompa ciepła pracuje efektywniej przy równej pracy.
• Skieruj żaluzje nawiewu w dół. Ciepłe powietrze unosi się samo.
• Myj filtry. Zatkany filtr obniża przepływ i wydajność.
• Po uruchomieniu grzania jednostka może przez chwilę nie nawiewać. Zwykle czeka, aż wymiennik się nagrzeje, żeby nie dmuchać zimnym powietrzem.

Więcej o ustawieniach w poradnikach jak ustawić klimatyzację i tryby klimatyzacji.

Pytania do wykonawcy przed zakupem

• Jaką moc grzewczą urządzenie osiąga przy temperaturze obliczeniowej dla lokalizacji budynku?
• Jak będzie ogrzewany każdy zamykany pokój i łazienka?
• Co się stanie podczas odszraniania lub awarii? Jakie jest ogrzewanie awaryjne?
• Gdzie spłynie woda z odszraniania i jak zabezpieczono odpływ przed zamarzaniem?
• Czy oferta obejmuje sterowanie dopasowane do grzania?

Najczęstsze pytania

Czy klimatyzator z grzaniem to pompa ciepła?

Tak. Klimatyzator split z funkcją grzania działa jako pompa ciepła powietrze-powietrze: przenosi ciepło z powietrza zewnętrznego do wnętrza.

Czy ogrzewanie klimatyzacją się opłaca?

Zależy od ceny prądu, sezonowej wydajności urządzenia i tego, z czym porównujesz. W stosunku do grzejnika elektrycznego pompa ciepła zużywa mniej prądu na tę samą ilość ciepła. Porównanie z gazem czy węglem trzeba policzyć dla konkretnego domu.

Czy klimatyzacja ogrzeje cały dom?

Może, jeśli moc w mrozie pokrywa zapotrzebowanie budynku, a ciepło dociera do pokoi. Zamykane pomieszczenia i łazienki często wymagają dodatkowych jednostek lub innego źródła ciepła.

Do jakiej temperatury zewnętrznej klimatyzacja grzeje?

Dolną granicę pracy podaje karta techniczna modelu. Sprawdź też wydajność w tej temperaturze, bo praca nie oznacza pełnej mocy.

Dlaczego klimatyzacja przestaje grzać na kilka minut?

Najczęściej trwa odszranianie jednostki zewnętrznej. To normalna część pracy w mroźne, wilgotne dni.

Następny krok

Opisz budynek, pomieszczenia i obecne ogrzewanie. Pomożemy ocenić, czy pompa ciepła powietrze-powietrze ma być dogrzewaniem, czy głównym źródłem ciepła, i jak dobrać moc. Zobacz pompa ciepła powietrze-powietrze albo przygotuj zapytanie. Obsługujemy całą Polskę.